نشست| زبان و ادبیات فارسی پنجرهای برای شناخت فرهنگ ایرانی است
به همت رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در بانکوک، نشست «زبان فارسی، میراث تمدنی و پل گفتوگوی فرهنگی ایران و تایلند» با حضور استادان، پژوهشگران، فارسیآموزان و علاقهمندان به فرهنگ و ادب فارسی به صورت وبینار برگزار شد.
به گزارش روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مهدی زارع بی عیب، رایزن فرهنگی کشورمان در تایلند در ابتدای این نشست، بر اهمیت گسترش تعاملات فرهنگی میان ایران و تایلند تأکید کرد و به تبیین جایگاه تمدنی زبان فارسی، نقش آن در گسترش فرهنگ و معنویت و پیوندهای فرهنگی میان ایران و تایلند پرداخت.
وی افزود: بسیاری از قدرتها در تاریخ با جنگ، ثروت و کشورگشایی شناخته شدند، اما ایران بیش از هر چیز با فرهنگ و زبان خود ماندگار شد و شاید بتوان گفت یکی از بزرگترین ویژگیهای تمدن ایرانی این بود که توانست بدون اجبار، بدون استعمار و بدون تحمیل، در دل ملتها نفوذ نه از مسیر زور، بلکه از مسیر زبان فارسی شکل گرفت؛ زبانی که حامل ادب، معنویت، اخلاق، حکمت و انسانیت بود.
زارع بی عیب تصریح کرد: زبان فارسی، زبان پیوند عقل و احساس است. در این زبان میتوان عمیقترین مفاهیم فلسفی را بیان کرد و در عین حال، لطیفترین احساسات انسانی را نیز منتقل ساخت و فارسی زبانی است که هم از حماسه سخن میگوید و هم از عشق؛ هم از عرفان و عدالت میگوید و هم از رنج انسان و امید به آینده.
وی اظهار داشت: شاید به همین دلیل است که وقتی آثار بزرگان ادب فارسی را میخوانیم، احساس میکنیم سخنان آنان متعلق به یک دوره خاص تاریخی نیست و با روح انسان در هر زمان و هر سرزمینی ارتباط برقرار میکند و آثار سعدی، حافظ، مولانا، فردوسی و دیگر بزرگان ادب فارسی، هنوز هم برای انسان معاصر الهامبخش و زنده است؛ زیرا درباره مسائل بنیادین انسان سخن میگویند.
رایزن فرهنگی ایران در تایلند ادامه داد: امروز جهان بیش از هر زمان دیگری به چنین گفتوگوهایی نیاز دارد و در عصر فناوری و رسانه، اگرچه ارتباطات میان ملتها آسانتر شده، اما انسانها گاهی از نظر روحی و فرهنگی از یکدیگر دورتر شدهاندو ما اطلاعات فراوانی درباره جهان داریم، اما شاید شناخت عمیق فرهنگی ما از یکدیگر کمتر شده باشد.
زارع بی عیب تأکید داشت که زبان و ادبیات میتوانند نقش بسیار مهمی در نزدیکتر کردن ملتها ایفا کرده و زبان فارسی این ظرفیت را دارد که پنجرهای برای شناخت فرهنگ ایرانی باشد؛ فرهنگی که درباره تاریخ و گذشته سخن میگوید و درباره انسان امروز نیز حرفهای زیادی برای گفتن دارد.
شریف کتسمبون، استاد دانشگاه و حوزه در بانکوک با اشاره به مسئله مرجعیت علمی زبان فارسی اظهار داشت: یکی از مهمترین مطالبات رهبر معظم انقلاب، تبدیل شدن زبان فارسی به زبان علمی جهان است. امروزه که ایران در آستانه تبدیل شدن به یکی از قدرتهای بزرگ جهان قرار دارد، نیاز به یادگیری زبان فارسی بیش از گذشته احساس میشود؛ زیرا تحولات گستردهای در حوزههای اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، مذهبی و آموزشی در حال شکلگیری است. بهویژه در حوزه دین و معارف اسلامی، امروز بسیاری از اندیشمندان جهان پذیرفتهاند که علوم دینی پویا و زنده را در هیچ کجا همانند ایران نمیتوان آموخت.
وی خاطرنشان کرد: در جهان امروز، آثار علمی و دانشگاهی فراوانی به زبان فارسی نگاشته شدهاند؛ بهخصوص در حوزه علوم انسانی و علوم دینی که گنجینهای عظیم و ارزشمند را تشکیل میدهند. اگرچه زبان عربی، زبان قرآن کریم است، اما زبان فارسی نیز به زبان اندیشه، حکمت و علوم نوین اسلامی تبدیل شده است. همانگونه که حضرت امام خمینی(ره) فرمودند: زبان فارسی، زبان انقلاب است.
شریف کتسمبون در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به دیدگاه رهبر معظم انقلاب درباره جایگاه هویتی زبان فارسی تصریح کرد: ایشان زبان فارسی را "استخوان فقرات ملت میدانند" و معتقدند که زبان فارسی رمز هویت و عامل ماندگاری ملت ایران در طول تاریخ بوده و از نگاه ایشان، تضعیف زبان به معنای تضعیف هویت و حیات فرهنگی یک ملت خواهد بود.
وی افزود: رهبر معظم انقلاب بر این باورند که بخش عظیمی از تاریخ، فلسفه، عرفان و سیاست کهن بشریت در متون فارسی نهفته و شخصیتهایی همچون سعدی، حافظ و مولوی حامل حکمتهای والایی هستند که درک عمیق آنها تنها از طریق آشنایی با زبان اصلی آثارشان، یعنی زبان فارسی، امکانپذیر است.
در ادامه این نشست، کوناکان فیتریم، رئیس مدرسه کالج دارالزهرا(س) و یکی از اساتید و پژوهشگران حوزه زبان و فرهنگ فارسی به بررسی جایگاه تاریخی زبان فارسی و تأثیر آن بر فرهنگ و زبان تایلندی پرداخت و اظهار داشت: وقتی درباره زبان فارسی سخن میگوییم، در حقیقت درباره تمدنی سخن میگوییم که هزاران سال در مسیر تاریخ حرکت کرده و در هر دورهای، سهم مهمی در شکلگیری فرهنگ بشری داشته و این زبان، زبان شاعرانی همچون فردوسی، سعدی، حافظ، مولانا، نظامی و خیام است؛ شخصیتهایی که آثار آنان در سراسر جهان مورد توجه اندیشمندان، دانشگاهیان و علاقهمندان به ادبیات و معنویت قرار گرفته است.
وی به روابط تاریخی ایران و تایلند اشاره کرد و گفت: روابط میان ایران و سرزمین سیام سابقهای چند صد ساله دارد. از دوران پادشاهی آیوتایا، ارتباطات تجاری، فرهنگی و سیاسی میان دو کشور شکل گرفت و به تدریج گسترش و در آن دوران، بازرگانان، دریانوردان، دانشمندان و دیپلماتهای ایرانی از طریق مسیرهای دریایی به جنوب شرق آسیا سفر میکردند و برخی از آنان در سیام ساکن شدند.
کوناکان فیتریم گفت: زبان فارسی نیز همانند فرهنگ ایرانی، از طریق این ارتباطات تاریخی وارد فضای فرهنگی تایلند شد و برخی واژههای فارسی بهصورت مستقیم یا از طریق زبانهای واسطه مانند عربی، مالایی و هندی وارد زبان تایلندی شدند و این واژهها بیشتر در حوزههایی همچون تجارت، خوراک، ادویهها، گلها، پارچهها و برخی مفاهیم فرهنگی مورد استفاده قرار گرفتند.
وی به اهمیت آموزش زبان فارسی در عصر حاضر اشاره کرد و گفت: امروز جهان بیش از هر زمان دیگری نیازمند گفتوگوی فرهنگی و در دنیایی که ارتباطات بسیار گسترده شده، گاهی انسانها از نظر فرهنگی و روحی از یکدیگر فاصله گرفته و در چنین شرایطی، زبان و ادبیات میتوانند ملتها را به یکدیگر نزدیک و زمینه فهم متقابل را فراهم آورند.
پراسرت سوکساسناوین، مدیر مرکز مطالعات ایران و زبان فارسی دانشگاه تکنولوژی سیام، با اشاره به پیشینه تاریخی روابط ایران و سیام گفت: برای درک جایگاه زبان فارسی در تایلند، باید به دوران پادشاهی آیوتایا بازگردیم؛ دورهای که سیام یکی از مهمترین مراکز تجارت و ارتباطات فرهنگی در جنوب شرق آسیا و در آن دوران، زبان فارسی جایگاهی فراتر از یک زبان خارجی داشت و بهعنوان یکی از زبانهای مهم فرهنگی، دیپلماتیک و درباری شناخته میشد.
وی خاطرنشان کرد: ورود شخصیتهای برجسته ایرانی به سیام، نقطه عطف مهمی در تاریخ روابط دو ملت بود یکی از مهمترین این شخصیتها، شیخ احمد قمی که بعدها به عنوان نخستین شیخالاسلام تایلند شناخته و نقش برجستهای در ساختار سیاسی و اجتماعی دربار سیام ایفا کرد. وی یک شخصیت مذهبی و چهرهای تأثیرگذار در حوزه تجارت، سیاست و روابط خارجی بود.
مدیر مرکز مطالعات ایران و زبان فارسی دانشگاه تکنولوژی سیام افزود: خاندان مشهور «بونناگ» که از نسل شیخ احمد قمی به شمار میرود، در دورههای مختلف تاریخ تایلند از مهمترین خاندانهای سیاسی و اداری کشور بودند و برخی از اعضای آن به بالاترین مناصب حکومتی دست یافتند. این خاندان نقش مهمی در مدیریت کشور، روابط خارجی و توسعه ساختار اداری تایلند ایفا و در واقع به پلی میان تمدن ایرانی و جامعه تایلندی تبدیل شد.
وی به اهمیت دیپلماسی فرهنگی و قدرت نرم زبان فارسی اشاره کرد و اظهار داشت: امروز نیز یادگیری زبان فارسی میتواند نقش مهمی در تقویت روابط مردم با مردم میان ایران و تایلند ایفا و زبان، یکی از مهمترین ابزارهای شکلگیری اعتماد، درک متقابل و نزدیکی فرهنگی میان ملتها است.
پراسرت سوکساسناوین افزود: آموزش زبان فارسی در دانشگاههای تایلند، برگزاری برنامههای فرهنگی، ترجمه آثار ادبی، تبادل دانشجو و استاد و توسعه گردشگری فرهنگی، همگی میتوانند زمینه گسترش روابط دوستانه میان دو کشور را فراهم و همچنین همکاریهای اقتصادی، بهویژه در حوزه انرژی، تجارت و گردشگری، نیازمند شناخت فرهنگی عمیقتر میان دو ملت است و زبان فارسی میتواند در این مسیر نقش مهمی ایفا کند.
وی تصریح کرد: در دنیای امروز که ملتها بیش از گذشته نیازمند گفتوگو و تعامل فرهنگی هستند، زبان فارسی میتواند پلی فرهنگی میان خاورمیانه و جنوب شرق آسیا باقی و همان نقشی که قرنها در طول تاریخ ایفا نماید.
در ادامه این نشست، خانم پورپَن پروِنگجیت، معاون دانشگاه سری ناخارین ویروت به بررسی جایگاه تمدنی زبان فارسی و تأثیر آن در گسترش روابط فرهنگی میان دو کشور پرداخت و اظهار داشت: روابط میان تایلند و ایران از گذشتههای بسیار دور، روابطی عمیق، دوستانه و پایدار بوده و این روابط تنها به تجارت، سیاست یا مناسبات دیپلماتیک محدود نبوده و در طول قرنها در لایههای مختلف جامعه تایلند نفوذ کرده و به بخشی از فرهنگ، زبان و شیوه زندگی مردم این کشور تبدیل شده و به همین دلیل، وقتی امروز از روابط ایران و تایلند سخن میگوییم، در حقیقت درباره پیوندی تمدنی و فرهنگی سخن میگوییم که قرنها استمرار داشته و همچنان زنده و پویاست.
پروِنگجیت ادامه داد: امروزه بسیاری از واژههای زبان تایلندی دارای ریشه فارسی هستند و همچنان در زندگی روزمره مردم مورد استفاده قرار میگیرند. این موضوع نشان میدهد که روابط میان ایران و تایلند هنوز در زبان، فرهنگ و ذهنیت اجتماعی مردم تایلند حضور دارد.
وی گفت: امروز وقتی درباره زبان فارسی سخن میگوییم، در حقیقت درباره پلی فرهنگی سخن میگوییم که فلات ایران را به جنوب شرق آسیا و سرزمین تایلند متصل کرده که بر پایه احترام، گفتوگو، فرهنگ و انسانیت بنا شده است.
خانم فاطمه بتول چاونگ وان، مدرس زبان فارسی، انگلیسی و علوم قرآن و حدیث، بیان کرد: مردم منطقه ما نسبت به زبان فارسی احساس عاطفی و معنوی خاصی دارند و فارسیای که در میان بسیاری از مردم رایج بوده، بیشتر فارسی قدیمی و ادبی است؛ فارسیای که با شعر، مرثیه، دعا و ادبیات سنتی پیوند خورده و با این حال، همین مسئله نشاندهنده عمق نفوذ فرهنگی زبان فارسی در جامعه ما است.
وی افزود: زبان فارسی حامل مفاهیم بزرگی همچون عدالتخواهی، مبارزه با ظلم، کرامت انسانی، معنویت و فرهنگ مقاومت و ورود این زبان به مناطق شیعهنشین تایلند، سبب شد مردم با چنین مفاهیمی آشنا و این مفاهیم در ذهن و فرهنگ جامعه باقی بماند.
خانم نیسارین ساسناپیبال، مدرس زبان فارسی در دانشگاهها و کالجهای تایلند به جایگاه هویتی، فرهنگی و تمدنی زبان فارسی پرداخت و با اشاره به نقش زبان فارسی در شکلگیری هویت فرهنگی گفت: نخستین دلیل اهمیت زبان فارسی، مسئله «هویت» است که در گستره جغرافیایی ایران، با وجود تنوع فراوان قومیتها، گویشها و فرهنگهای مختلف، زبان فارسی همواره نقش یک پیونددهنده بزرگ را ایفا کرده است.
این مدرس زبان فارسی تصریح کرد: ما از طریق زبان فارسی، نهتنها با مردم ایران، بلکه با تمدنی وسیعتر و فراتر از مرزهای جغرافیایی ارتباط پیدا میکنیم؛ تمدنی که از تاجیکستان و افغانستان تا شبهقاره هند و آسیای صغیر امتداد یافته است.
وی به غنای ادبی و عرفانی زبان فارسی اشاره کرد و گفت: یکی از بزرگترین افتخارات زبان فارسی، گنجینه بیتکرار ادب، شعر و عرفان آن است که بسیاری از شرقشناسان، پژوهشگران و اندیشمندان جهان، زبان فارسی را زبان شعر، شهود، عرفان و لطافت انسانی میدانند. امروز وظیفه همه ما این است که این چراغ فروزان را روشنتر از گذشته به نسلهای آینده منتقل کنیم؛ چراغی که قرنها پیامآور ادب، عشق، خرد، عرفان و انسانیت بوده است.
امین سوکساکاوین، از فعالان و مدرسین زبان فارسی در تایلند گفت: امروز، زبان فارسی در میان مردم تایلند نیز جایگاه ویژهای پیدا کرده و روزبهروز افراد وقتی آشنا میشوند، بیشتر به یادگیری آن علاقهمند میشوند و بسیاری از جوانان تایلندی، وقتی با شعر، موسیقی، فرهنگ و معنویت ایرانی فرا میگیرند، احساس میکنند که زبان فارسی دنیای جدیدی را پیش روی آنان باز نموده است.
وی تصریح کرد: وقتی درباره ایران صحبت میکنیم، در حقیقت درباره کشوری سخن میگوییم که هزاران سال تمدن، دانش، هنر و فرهنگ را در خود حفظ کرده و بسیاری از دانشآموزان تایلندی، پس از آشنایی با فرهنگ ایران، نگاهشان نسبت به جهان گستردهتر و احساس میکنند با تمدنی روبهرو شدهاند که حرفهای زیادی برای گفتن دارد.
ویریا کتسمبون، معاون دوم رایزن بازرگانی سفارت پادشاهی تایلند در تهران و فارغالتحصیل مقطع کارشناسی ارشد علوم سیاسی و روابط بینالملل از دانشگاه علامه طباطبایی تهران به جایگاه جهانی زبان فارسی و نقش آن در نزدیکتر کردن ملتها اشاره کرد و اظهار داشت: امروز در فضای مجازی و رسانههای نوین، پروژههایی شکل گرفتهاند که تلاش میکنند تصویر واقعیتر، انسانیتر و فرهنگیتری از ایران را به جهان نشان دهند. یکی از نمونههای جالب این حرکت فرهنگی، پادکست (پل (Pol Podcast پادکست فارسی پلی است که با شعار زیبای «هر جا که مرز کشیدند، بیا پل بزنیم» فعالیت میکند. ما این برنامه را با هدف شناخت واقعی ایران و معرفی چهره انسانی، فرهنگی و اجتماعی ایران به مردم جهان آغاز کردیم.
وی خاطرنشان کرد: پادکست «پل» با محوریت «زندگی در ایران و داستان میان فرهنگها» تلاش کرد ایران را نه فقط از زاویه سیاست، بلکه از زاویه زندگی واقعی مردم، فرهنگ، خانواده، هنر، دوستی، مهماننوازی و تجربه انسانی معرفی و این نوع فعالیتها نشان دادکه امروز برای معرفی فرهنگ ایرانی، بیش از هر زمان دیگری به روایتهای انسانی و واقعی نیاز داریم.
ویریا کتسمبون اظهار داشت: از همه مهمتر، ایرانیان در طول تاریخ همواره نقشی سازنده و اثرگذار در تاریخ ملتهای مختلف ایفا کرده و حضور ایرانیان در بسیاری از نقاط جهان، غالباً با انتقال دانش، توسعه تجارت، پیشرفت فرهنگی، هنر، معماری و آبادانی همراه بوده است.
در پایان، سایر سخنرانان با اشاره به پیوندهای دیرینه ایران و تایلند، نقش زبان فارسی را بهعنوان پلی فرهنگی میان دو ملت مورد توجه قرار دادند و بر ضرورت گسترش آموزش زبان فارسی، تقویت همکاریهای دانشگاهی و توسعه فعالیتهای فرهنگی مشترک تأکید کردند.
انتهای پیام/
